انواع بونسای و روش نگهداری آن

” بونسای “ یکی از خاصترین گیاهان آپارتمانی است که فرمی شبیه به یک درخت مینیاتوری و کوچک دارد و از محبوبیت زیادی برخوردار است. انواع بونسای در واقع گیاهی تربیت شده و هرس شده است که به مرور زمان با فرم دهی و هنر باغبانی به به این شکل خاص درآمده و تداعی کننده یک درخت بزرگ برای ما است. اما این درخت اسرار آمیز و کوچک، چگونه درست می‌شود و زادگاه اصلی آن کجا است ؟! در این مقاله همراه ما باشید تا با مفهوم بونسای، شرایط نگهداری آن و بهترین بونسای های آپارتمانی آشنا شوید. همچنین میتوانید در مورد فواید نگهداری بونسای نیز بخوانید

انواع بونسای و روش بن سای نگهداری آن

بونسای چیست ؟؟

بونسای چیست ؟!

” بونسای – Bonsai “ به گیاهان یا درختهایی گفته می‌شود که در طبیعت در اندازه های بزرگ و چند متری وجود دارند اما برای استفاده در فضای داخل، با کمک روشهای خاصی مانند هرس کردن، پیوند زدن و … فرم دهی و کوچک سازی شده اند. روش بونسای به هنر و فن باغبانی و از همه مهمتر صبر برای تربیت گیاه و پرورش آن به فرم دلخواه نیاز دارد چرا که بونسای یک شاخه کوچک و یا یک گیاه کوچک است که طی فرایندهایی که روی آن صورت می‌گیرد فرم می‌گیرد و به شکل درخت درمی‌آید.

خاستگاه اصلی کلمه بونسای کشور ژاپن است اما در واقع مفهوم کلی آن از هنر چینی ” penzai ” یا پنجینگ گرفته شده است. این هنر زیبا اولین بار در قرن ششم توسط بازدید دیپلمات های ژاپنی و دانشجویان بودایی از چین، به ژاپن برده شد. کلمه “penzai” در ژاپن ” Bonsai ” تلفظ می‌شود و به همین دلیل کلمه بونسای امروزه شناخته شده تر است.

با ویژگی های جالب بونسای آشنا شوید

پرورش بونسای یک روش زیبا و لذت بخش برای باغبانان است و با یک شاخه درخت، نهال کوچک و یا یک درختچه شروع می‌شود که با هرس کردن به فرم و اندازه دلخواه تبدیل می‌شود. اندازه بونسای به انتخاب سبک مورد نظر و گیاه اصلی بستگی دارد اما به طور کلی نباید ارتفاع آن خیلی بلند شود و با هرس کردن می‌توانید ارتفاع آن را به دلخواه کوچک کنید.

یکی از ویژگی های اصلی بونسای طول عمر زیاد آن است. عمر طولانی بونسای به دلیل هرس مداوم شاخه ها و ریشه ها است، به این صورت که کوتاه کردن ارتفاع گیاه سبب می‌شود تا ریشه برای رساندن مواد غذایی به شاخه ها مشکلی نداشته باشد و مواد غذایی را به تمام نقاط گیاه برساند و از این نظر گیاه عمر طولانی تری داشته باشد.

انواع گیاه بونسای

گیاهان بونسای انواع بسیار زیادی دارند و هر روز نیز به مدل های مختلف آنها افزوده می‌شود. این تنوع از فلسفه روش بونسای یعنی کوچک سازی گیاهان یا درختهای بلند قامت و بزرگ برای استفاده در منزل نشأت می‌گیرد. بنابراین هر گیاهی که ریشه بزرگ، تنه چوبی و شاخه های ظریف داشته باشد و تداعی کننده درختهای بزرگ باشد، می‌تواند به عنوان بونسای استفاده شود. به صورت کلی تمامی بونسای ها در دسته های زیر قرار می‌گیرند.

انواع بونسای بر اساس محیط نگهداری :

بونسای ها نیز مانند گیاهان به دو دسته آپارتمانی و فضای باز تقسیم می‌شوند :

• بونسای آپارتمانی :

این نوع بونسای می‌تواند به راحتی در فضای آپارتمان رشد کند. برای پرورش این بونسای از گیاهانی مانند: شفلرا، بنجامین، کراسولا و.. استفاده می‌شود.

• بونسای باغچه‌ای ( فضای باز ) :

انواع بونسای باغچه ای شامل گیاهانی می‌شوند که در طبیعت و باغچه ها دیده می‌شوند و در هوای آزاد رشد کرده و به سرما مقاومند. گیاهانی مانند افرا ژاپنی، نارون، جونی پروس یا ژانویه و … در دسته بونسای باغچه ای قرار می‌گیرند. نهال یا شاخه جوان درختانی که میوه تولید می‌کنند مانند زردآلو، گیلاس، سیب و … را نیز می‌توان به روش بونسای پرورش داد.

انواع بونسای آپارتمانی بر اساس خزان :

• خزان کننده :

بونسای های خزان کننده در فصل پاییز و زمستان به دو صورت ریزش برگها و یا تغییر رنگ برگها خزان می‌کنند. مانند بونسای افرا، درخت نارون، بلوط، ابریشم و …

• همیشه سبز :

درختهای همیشه سبز مانند سوزنی برگها و کاج ها از گزینه های اصلی بونسای های همیشه سبز هستند.

انواع بونسای بر اساس ارتفاع :

• مینیاتوری ( سایز کوچک ) :

بونسای‌هایی که تا 10 سانتی‌متر ارتفاع دارند.

• متوسط :

بونسای‌هایی که 10 تا 30 سانتی‌متر ارتفاع دارند.

• بزرگ :

 بونسای‌هایی که 60 تا 70 سانتی‌متر ارتفاع دارند.

شرایط نگهداری انواع بونسای

آبیاری مناسب :

ریشه های بونسای به دلیل هرس شدن و کوتاه شدن منظم به آبیاری زیاد حساس است اما به آبیاری منظم بعد از خشک شدن سطح خاک نیاز دارد. آبیاری گیاهان بونسای به دمای محیط وابسته است، بنابراین در فصول سرد که خاک دیرتر خشک می‌شود، آبیاری را کمتر کرده و در روزهای گرم تابستان آبیاری را بیشتر کنید. آبیاری زیاد برای بونسای بسیار مضر است و سبب غرقاب شدن ریشه ها و از بین رفتن گیاه می‌شود.

نکته : با توجه به ارتفاع کم گلدان و کم بودن حجم خاک، خاک بونسای زودتر از گیاهان معمولی خشک می‌شود، به همین دلیل بهتر است آبیاری بعد از غروب آفتاب صورت بگیرد تا در معرض نور زیاد قرار نگیرد و دیرتر خشک شود.

خاک مناسب :

ترکیب خاک مخصوص بونسای با خاک و کود آماده می‌تواند گزینه مناسبی برای انواع بونسای ها باشد. خاک سبک و زهکشی شده و غنی از مواد مغذی برای رشد بهتر بونسای مناسب است. توجه داشته باشید که نوع خاک به دما، نور، شرایط محیطی و از همه مهمتر نوع بونسای بستگی دارد.

دمای مناسب :

دمای متعادل بین 18 الی 23 درجه سانتی گراد برای بونسای مناسب است. نوع بونسای، گرمسیری یا سردسیری بودن آن در دمای محیط تاثیر می‌گذارد، بنابراین قبل از خرید گیاه بهتر است از نوع و شرایط دمایی آن اطلاع داشته باشید.

نور مناسب :

نور مورد نیاز هر بونسای نیز به نوع آن بستگی دارد. اما به صورت کلی نور غیر مستقیم متوسط تا زیاد برای انواع بونسای مناسب است. می‌توانید بونسای خود را با حداقل یک متر فاصله از پنجره دارای پرده با نور غیر مستقیم قرار دهید.

کوددهی :

حتی غنی ترین خاک ها نیز روزی عاری از مواد مغذی می‌شوند و نمی‌توانند نیازهای بونسای را تامین کنند. اگرچه به دلیل ارتفاع کم بونسای و هرس مداوم، این گیاه به کوددهی زیادی نیاز ندارد اما در فصول رشد بهتر است از کودهای مخصوص بونسای استفاده کنید تا رشد بهتری داشته باشد.

نکته : از دادن همزمان 2 کود به گیاه خودداری کنید و حتما 2 هفته بین آنها فاصله بیندازید.

با بهترین بونسای های آپارتمانی آشنا شوید + نگهداری

پس از آشنایی با انواع بونسای در این قسمت می‌خواهیم بهترین انواع بونسای برای محیط آپارتمان را به شما معرفی کنیم. تمامی بونسای های زیر برای فضای داخلی مناسبند و می‌توانید با خیال راحت از آنها در داخل منزل یا محیط کارتان استفاده کنید.

1. بونسای فیکوس

یکی از معروف ترین انواع این بونسای، فیکوس جنسینگ است که از پیوند زدن گیاه فیکوس بر ریشه و تنه گیاه جنسینگ به وجود آمده است و محبوبیت بالایی دارد.

• میانگین طول عمر : 10 سال
• ارتفاع : 50 سانتی متر
• دمای مناسب رشد : بین 16 تا 24 درجه سانتی گراد. هرگز نباید در دمای کمتر از 10 درجه سانتی گراد نگهداری شود.
• زمان هرس : فصل بهار
• نور : به تابش غیر مستقیم نور آفتاب نیاز دارد.
• خاک : مناسب ترین خاک برای آن ترکیبی از خاک برگ ، خاک معمولی و ماسه است.
• آبیاری : در فصل تابستان هفته ای دوبار و در فصل زمستان هر ده روز یکبار
• تعویض گلدان : هر 2 سال یکبار در اواخر بهار با گرمتر شدن هوا تعویض گلدان انجام شود.

2. بونسای افرا

افرا یکی از زیباترین بونسای های موجود در بازار است که از نوع خزان کننده محسوب می‌شود. برگهای پنجه ای شکل این بونسای در پاییز در طیف رنگی نارنجی تا قرمز خودنمایی می‌کنند و در تابستان به رنگ سبز روشن درمی‌آیند.

• میانگین طول عمر : 10 سال
• ارتفاع : 60 سانتی متر
• دمای مناسب رشد : بین 16 تا 24 درجه سانتی گراد. هرگز نباید در دمای کمتر از 10 درجه سانتی گراد نگهداری شود.
• زمان هرس : اوایل بهار بهتر است تنها یک یا دو جفت برگ را نگه دارید.
• نور : به تابش غیر مستقیم زیاد یا نیم سایه نیاز دارد و بهتر است آن را در کنار پنجره های نورگیر قرار دهید.
• خاک : مناسب ترین خاک برای آن ترکیبی از خاک برگ ، خاک معمولی و ماسه است.
• آبیاری : در طول فصول رشد به آبیاری روزانه نیاز دارد.
• تعویض گلدان : هر 2 سال یکبار و در اواخر بهار با گرمتر شدن هوا تعویض گلدان انجام شود.

3. بونسای گل کاغذی

یکی از زیباترین بونسای های آپارتمانی گل دار، بونسای آزالیا یا گل کاغذی است که در بهار گلهای زیبا به رنگ صورتی تولید می‌کند.

• میانگین طول عمر : 5 سال
• ارتفاع : 40 سانتی متر
• دمای مناسب رشد : بین 16 تا 24 درجه سانتی گراد. هرگز نباید در دمای کمتر از 10 درجه سانتی گراد نگهداری شود
• سرما و خشکی هوا سبب ریزش برگ گل کاغذی می‌شود.
• زمان هرس : اواخر زمستان
• نور : به تابش غیر مستقیم زیاد یا نیم سایه نیاز دارد و بهتر است آن را در کنار پنجره های نورگیر قرار دهید.
• خاک : مناسب ترین خاک برای آن ترکیبی از خاک برگ ، خاک معمولی و ماسه است.
• آبیاری : حتما اجازه دهید خاک خشک شود سپس اقدام به آبیاری کنید.
• تعویض گلدان : هر 2 سال یکبار و در اواخر بهار با گرمتر شدن هوا تعویض گلدان انجام شود.

4. بونسای شفلرا

یکی از بونسای های آپارتمانی محبوب، بونسای شفلرا است که از فرم دهی و هرس گیاه شفلرا به دست می‌آید.

• میانگین طول عمر : 5 سال
• ارتفاع : 60 سانتی متر
• دمای مناسب رشد : بین 13 تا 27 درجه سانتی گراد. هرگز نباید در دمای کمتر از 10 درجه سانتی گراد نگهداری شود
• زمان هرس : اوایل بهار
• نور : به تابش غیر مستقیم زیاد دارد و بهتر است آن را در کنار پنجره های نورگیر قرار دهید.
• خاک : مناسب ترین خاک برای آن ترکیبی از خاک برگ ، خاک معمولی و ماسه است.
• آبیاری : اجازه دهید خاک بین دو آبیاری به صورت کامل خشک شود. به آبیاری زیاد حساس است.
• تعویض گلدان : هر 2 سال یکبار و در اواخر بهار با گرمتر شدن هوا تعویض گلدان انجام شود.

5. بونسای بنجامین

بونسای بنجامین با هرس کردن و فرم دهی شاخه های درختچه بنجامین با سیم فلزی نازک شکل می‌گیرد.

• • میانگین طول عمر : 13 سال
  • ارتفاع : 40 سانتی متر
  • دمای مناسب رشد : بین 16 تا 24 درجه سانتی گراد. هرگز نباید در دمای کمتر از 10 درجه سانتی گراد نگهداری شود
  • زمان هرس : اواخر زمستان و اوایل بهار ساقه های با 6 تا 8 گره برگ را به 2 گره برسانید.
  • نور : به تابش غیر مستقیم و زیاد نیاز دارد و بهتر است آن را در کنار پنجره های نورگیر قرار دهید.
  • خاک : مناسب ترین خاک برای آن ترکیبی از خاک برگ ، خاک معمولی و ماسه است.
  • آبیاری : در فصل تابستان، هفته ای یکبار و در فصل زمستان ده روز یکبار آبیاری شود. به طور کلی بعد از خشک شدن سطح خاک آن را آبیاری کنید.
  • تعویض گلدان : هر 2 سال یکبار و در اواخر بهار با گرمتر شدن هوا تعویض گلدان انجام شود.

انواع بونسای و روش بن سای نگهداری آن

بونسای بنجامین

6. بونسای کراسولا

بونسای کراسولا از هرس کردن شاخه های کراسولا به دست می‌آید و جزء بونسای های با قیمت مناسب است.

• میانگین طول عمر : 10 سال
• ارتفاع : 20 سانتی متر
• دمای مناسب رشد : بین 16 تا 24 درجه سانتی گراد. هرگز نباید در دمای کمتر از 10 درجه سانتی گراد نگهداری شود.
• زمان هرس : فصل بهار
• نور : به تابش غیر مستقیم نور آفتاب نیاز دارد.
• خاک : مناسب ترین خاک برای آن ترکیبی از خاک برگ ، خاک معمولی و کوکوپیت است.
• آبیاری : روزهای گرم هفته ای سه بار و در روزهای سرد هفته ای یک الی دوبار بعد از خشک شدن سطح خاک.
• تعویض گلدان : هر 2 سال یکبار و در اواخر بهار با گرمتر شدن هوا تعویض گلدان انجام شود.

انواع بونسای و روش بن سای نگهداری آن بونسای کراسولا